Programy do komputerowego wspomagania tłumaczenia (CAT=Computer Aided Translation) jak Trados czy Transit to systemy oparte na pamięci tłumaczeń (TM=Translation Memory). Ich zadaniem jest optymalizacja procesu tłumaczenia, czego efektem ma być jego krótszy czas oraz mniejszy wkład pracy tłumacza.

Segmenty i pamięć tłumaczeń (TM)
Program CAT analizuje tekst, dzieląc go na jednostki, tzw. segmenty, według ustalonych reguł. Zwykle każdy segment to osobne zdanie lub akapit.

W trakcie tłumaczenia system zapisuje w pamięci tłumaczeń każdy przetłumaczony segment w postaci pary: tekstu źródłowego i jego tłumaczenia.

Analiza - powtórzenia, fuzzy i 100% matches
Analiza tekstu przed rozpoczęciem tłumaczenia podaje, ile tekstu rzeczywiście jest do przetłumaczenia. Podczas analizy tekst jest dzielony na segmenty. Segmenty są porównywane z segmentami w bazie tłumaczeń oraz między sobą. Istnieją cztery główne typy segmentów:
No-matche to segmenty, których tłumaczenia nie ma w bazie tłumaczeń. Fuzzy to segmenty, które są podobne do segmentów przetłumaczonych w przeszłości i wprowadzonych do pamięci. 100% matche to segmenty przetłumaczone i istniejące w pamięci. Powtórzenia zaś to kolejne wystąpienia takich samych fragmentów w analizowanym tekście. Jeśli dokument zawiera pięć identycznych zdań, to w analizie pojawi się jeden segment typu no-match oraz cztery typu powtórzenie.

Powtórzenia są traktowane jak 100%matches, ponieważ po przetłumaczeniu pierwszego wystąpienia zdania, które później znów pojawia się w tekście, jego tłumaczenie trafia do pamięci tłumaczenia. W wyniku tego kolejne wystąpienia są już automatycznie tłumaczone z użyciem wprowadzonego do pamięci tłumaczenia pierwszego wystąpienia.

Tłumaczenie z użyciem CAT
Podczas tłumaczenia system sprawdza, czy taki sam lub podobny segment nie został już przetłumaczony w przeszłości i zapisany w pamięci tłumaczeń.

Jeżeli identyczny lub podobny segment istnieje w pamięci tłumaczeń, program automatycznie podpowie tłumaczowi znalezione tłumaczenie. Podaje również, czy zapamiętany segment jest:
do aktualnie tłumaczonego segmentu.

Jakie to daje korzyści
Największe korzyści z używania narzędzi CAT uzyskuje się podczas tłumaczenia dokumentów, które:

W obu przypadkach tłumaczenie znacznego procentu segmentów pochodzi z pamięci tłumaczeń. Oznacza to, że ich przetłumaczenie odbywa sie bardzo szybko (system tłumaczy je automatycznie) oraz przy minimalnym wysiłku ze strony tłumacza, który jedynie ma potwierdzić, czy podpowiedziane tłumaczenie pasuje w danym miejscu.

Slavis wybrał: SDL Trados i Star Transit XV
Zasada działania narzędzi wspomagających tłumaczenie (w skrócie CAT-Tools) jest podobna: podczas tłumaczenia system porównuje bieżący segment z segmentami przetłumaczonymi. Efektywnośc tego mechanizmu jest zbliżona w przypadku wielu dzisiejszych narzędzi CAT. Czym się więc różnią? Różnice dotyczą:

Funkcje dodatkowe
SDL Trados i Transit XV firmy Star w obecnych wersjach to bardzo dojrzałe narzędzia. Obok mechanizmu wspomagającego proces tłumaczenia oferują wiele funkcji dodatkowych. Najważniejsze dotyczą zarządzania bazą przetłumaczonych segmentow (Translation Memory), bazą terminologiczną oraz statusem aktualnie tłumaczonych segmentów. Istotna jest też możliwość precyzyjnego określania, w jaki sposób i przy uwzględnieniu jakich warunków bazy tłumaczeniowe mają wspomagać tłumaczenie. W ten sposób użytkownik może idealnie dopasować używane narzędzie CAT do aktualnych potrzeb.

Obsługiwane formaty
SDL Trados i Star Transit XV zostały wybrane przez firmę Slavis również ze względu na obsługę najpopularniejszych formatów: dokumentów biurowych Microsoft Word, Microsoft Excel, Microsoft PowerPoint oraz DTP-owych jak BroadVision QuickSilver (Interleaf), QuarkXpress, Adobe PageMaker, Adobe InDesign czy Adobe FrameMaker. Oba narzędzia CAT doskonale radzą sobie także z formatami XML i HTML.

Komfort obsługi
Najnowsza wersja SDL Trados 2009, jak i Star Transit XV to kombajny służące do kompleksowego zarządzania projektami tłumaczeniowymi. Wspomagają proces tłumaczenia, zarządzają bazami tłumaczeń (Translation Memory) i terminologii oraz informacjami dotyczącymi statusu tłumaczenia. Przechowują też dane o klientach, tłumaczonych dokumentach oraz dostawcach tłumaczeń. Obydwa narzędzia CAT dostarczają statystyk dotyczących tłumaczenia. Dostęp do wszystkich informacji jest bardzo prosty i wygodny, tak jak wykonywanie wszelkich działań związanych z tłumaczeniem i zarządzaniem tlumaczonymi projektami. Dlatego Slavis wybrał do obsługi wszystkich projektów dwa narzędzia CAT: SDL Trados 2009 oraz Star Transit XV.